Marian Pankowski – bibliografia

Marian Pankowski, urodzony w 1919 r. w Sanoku, poeta, prozaik, krytyk literacki i tłumacz. Od 1938 r. studiował filologię polską na UJ. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939, w 1942 r. aresztowany przez Gestapo za przynależność do ZWZ; do kwietnia 1945 więzień niemieckich obozów koncentracyjnych. Po wyzwoleniu osiadł w Belgii, w 1950 r. ukończył studia orientalistyczne i slawistyczne na Universite Libre w Brukseli, został lektorem języka polskiego i wykładowcą literatury polskiej XX wieku na tejże uczelni. Od 1980 – kierownik katedry tej literatury. Związany z Londyńską Oficyną Poetów i Malarzy oraz paryskim Instytutem Literackim, od 1958 r. publikował także w kraju.
Pisał w języku polskim i francuskim, tłumaczył poezję polską na francuski oraz wiersze francuskie i niemieckie na polski.
W twórczości swej, zwłaszcza w powieściach, Pankowski – rekonstruując typowe biografie Polaków – demitologizował historię Polski, rozprawiając się z patriotyczno-martyrologiczną hagiografią historyczną, przeciwstawiając romantycznemu wizerunkowi ojczyzny pospolitą Kartoflanię lub siermiężną Macierzyznę. W sztukach poddawał demistyfikacji mity znamienne dla zrutynizowanej kultury europejskiej, z uporem dążąc do określenia własnej tożsamości. Utwory Pankowskiego cechuje plastyczność, bujność i jaskrawość języka, eksperymentowanie zasobami leksykalnymi polszczyzny w celu dotarcia do pierwotnego znaczenia wyrazów, zagubionego w utartych zwrotach. Jako krytyk ogłosił szkice o Leśmianie (Leśmian. La revolte d'un poete contre les limites, Bruksela 1967) oraz przełożył jego rosyjskie wiersze, pisał też o twórczości S. Wyspiańskiego i W. Rolicza-Liedera. Opracował (przekłady, artykuł wprowadzający) nr „Le journal des poetes” poświęcony współczesnej poezji polskiej (1957). Jego książka „W stronę miłości” została nominowana do Nagrody Literackiej NIKE 2002. W roku 2003 otrzymał nagrodę Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC). W ostatnich latach wydał książki: „Bal wdów i wdowców” (2006), „Ostatni zlot aniołów” (2007), „Była Żydówka, nie ma Żydówki” (2008), „Niewola i dola Adama Poremby”(2009), „Tratwa nas czeka” (2010).
Zmarł w wieku 92 lat 3 kwietnia 2011 r.

Bibliografia podmiotowa

Dramat
Listy
Proza
Poezja
Publicystyka
Publikacje inne
Rozmowy
Tłumaczenia

Bibliografia przedmiotowa

Życie i twórczość

Bibliografię oprac. Ewa Drwięga

*Bibliografia podmiotowo-przedmiotowa za lata 1938-1989 opracowana przez Tomasza Korzeniowskiego została zamieszczona w pracy zbiorowej pt. Pisarska rozróba : w 70-lecie urodzin Mariana Pankowskiego (Sanok, 1990).